آنچه در باره اعتیاد و مواد مخدر باید بدانیم

معتادان گمنام (Narcotics Anonymous) > معتادان گمنام (Narcotics Anonymous)

آنچه در باره اعتیاد و مواد مخدر باید بدانیم

<< < (26/26)

رضا - اینترنت:
Tweet
اختلاف بهزيستى و وزارت بهداشت بر سر درمان معتادان

گروه اجتماعى - در حاشيه كارگاه مدون آموزشى، درمانى اعتياد اعلام شد كه مراكز درمان معتادان داراى مجوز از سازمان بهزيستى، براى دريافت سهميه متادون ۶ ماه فرصت دارند تا خود را با شرايط اعلام شده از سوى وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكى منطبق كنند.
اما ظاهراً اين موضوع مورد قبول سازمان بهزيستى نيست. دكتر حسن رفيعى مديركل دفتر پيشگيرى و امور اعتياد سازمان بهزيستى كشور در گفت وگو با خبرنگار «ايران» در اين مورد گفت: «متادون به دليل وضعيت خاصى كه دارد در تمام دنيا با محدوديت هايى مواجه است. كشور ما هم سهميه اى دارد كه از طريق وزارت بهداشت توزيع مى شود.
چندى پيش معاون سلامت وزير بهداشت، بخشنامه اى صادر كرد كه براساس آن مراكز درمان معتادان از سازمان بهزيستى مجوز گرفته اند كه بايد از وزارت بهداشت متادون بگيرند. اما اغلب بخشهاى درگير در امر مبارزه با اعتياد با اين بخشنامه مخالفت كردند. اين امر موجب شد مفاد بخشنامه در دو نوبت اصلاح شود. در ابتداى سال جارى بخشنامه ديگرى صادر شد كه براساس آن، مراكز درمانى داراى مجوز از سازمان بهزيستى مى توانند كماكان به امر درمان ادامه دهند اما توزيع متادن تحت نظارت وزارت بهداشت صورت خواهد گرفت.»
وى افزود: «ما معتقديم هر سازمان يا دستگاهى كه مجوز مى دهد بايد لوازم كار را در اختيار داشته باشد و بر اجراى كار نظارت كند. بنابراين به بخش دوم اين بخشنامه اعتراض كرديم. اخيراً گويا بخشنامه ديگرى صادرشده كه براساس آن به اين مراكز درمانى ۶ ماه فرصت داده اند كه خود را با شرايط اعلام شده در بخشنامه اول وزارت بهداشت منطبق كنند تا بتوانند سهميه متادون بگيرند. اين امر مورد قبول ما نيست.» او با اشاره به اينكه وزارت بهداشت اين بخشنامه را به سازمان بهزيستى ارائه نكرده است، گفت: «مراكزى كه از سازمان بهزيستى مجوز گرفته اند، تابع اين سازمان هستند و بخشنامه يك وزارتخانه ديگر نمى تواند آنها را شامل شود. وزارت بهداشت موظف است كه به اين مراكز متادون بدهد و هر كار ديگرى غير از اين خلاف تلقى مى شود.»
با اين همه، به اعتقاد برخى، نظارت وزارت بهداشت بر توزيع متادون موجب يكپارچگى در امر درمان مى شود. دكتر رفيعى در اين مورد گفت: «اگر اعتقاد براين است كه امر درمان يكپارچه شود، چرا وزارت بهداشت از زير بار درمان اعتياد شانه خالى كرده است؟ وزارت بهداشت در چند دهه اخير به موضوع درمان نپرداخته مگر زمانى كه موضوع «متادون» و «ارتباط ايدز و اعتياد» مطرح بوده است. اين فلسفه باعث شده كه اولويت وزارت بهداشت «كاهش آسيب» در نظر گرفته شود. يعنى استفاده از متادون براى جلوگيرى از ابتلاى معتادان به ايدز. در حالى كه در سازمان بهزيستى ما به گونه ديگرى با موضوع اعتياد برخورد كرده ايم زيرا بيش از ۵۰ درصد متكديان، بى خانمانها و دليل طلاق با اعتياد ارتباط دارند. به دليل مواجه شدن با اين مسائل سعى كرده ايم ريشه اى تربه موضوع بپردازيم. اولويت اول بهزيستى پيشگيرى، اولويت دوم درمان و اولويت سوم كاهش ايدز و ساير زيانهاى ناشى از اعتياد است.
مديركل دفتر پيشگيرى و امور اعتيادسازمان بهزيستى به اختلاف نظر علمى با وزارت بهداشت در مورد مصرف متادون اشاره كرد و گفت: «ما معتقديم متادون براى گروه خاصى از معتادان مثل تزريقى ها يا آن دسته كه به سمت تزريقى شدن پيش مى روند مصرف دارد چون خود اين دارو وابستگى ايجاد مى كند. بنابراين بايد با محدوديت هايى مصرف شود. اما وزارت بهداشت قائل به اين محدوديتها نيست.»
نخستين كارگاه مدون آموزشى، درمانى اعتياد از سوى جهاد دانشگاهى دانشگاه علوم پزشكى تهران، از ديروز و به مدت ۳ روز در بيمارستان امام خمينى برپاست.
.
.. يک استاددانشگاه :

درمان معتادان به شيوه "متادون " صرفه جويى به همراه دارد

تهران ، خبرگزارى جمهورى اسلامى :

يک عضو هيئت علمى دانشگاه علوم پزشکى تهران ، گفت : با درمان معتادان به روش استفاده از "درمان نگهدارنده بامتادون " پيش بينى مىشود، سالانه يکهزار و۵۰۰ ميليارد ريال صرفه جويى اقتصادى براى کشور وجود داشته باشد. دکتر "آذرخش مکرى" روز چهارشنبه در نشست تخصصى علمى ستاد مبارزه با مواد مخدر افزود : درمان نگهدارنده با استفاده از داروهاى متادون و بويژه نورفين انجام مىشود و هم اکنون ، بالغ بر يک ميليون نفر معتاد در دنيا تحت
اين درمان قرار گرفته اند. اين استاد دانشگاه خاطرنشان کرد که هم اکنون ، درمان نگهدارنده در سطح بسيار وسيعى از کشورهاى پيشرفته انجام مىشود. وى اظهار داشت : بالغ بر۵۰ درصد بودجه کاهش تقاضا در اروپا و آمريکا به درمان نگهدارنده تعلق مىگيرد. اين عضو هيات علمى دانشگاه ، جذب ساده و معين ، نيم عمر طولانى، خوراکى ، خالص و ارزان بودن ، عرضه توسط افراد سالم و در محيط سالم را از مزاياى استفاده از داروهاى نگهدارنده عنوان کرد.
مکرى تصريح کرد : در طرح پايلوت با درمان نگهدارنده با متادون در کشور موفقيت مناسب بدست آمد، بطوريکه از شهريور۸۱ تا تيرماه ۸۲ ، اجراى اين طرح ،۷۳ درصد موفقيت به دنبال داشته است   ..  .  اختلاف بهزيستى و وزارت بهداشت بر سر درمان معتادان
      گروه اجتماعى - در حاشيه كارگاه مدون آموزشى، درمانى اعتياد اعلام شد كه مراكز درمان معتادان داراى مجوز از سازمان بهزيستى، براى دريافت سهميه متادون ۶ ماه فرصت دارند تا خود را با شرايط اعلام شده از سوى وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكى منطبق كنند.
اما ظاهراً اين موضوع مورد قبول سازمان بهزيستى نيست. دكتر حسن رفيعى مديركل دفتر پيشگيرى و امور اعتياد سازمان بهزيستى كشور در گفت وگو با خبرنگار «ايران» در اين مورد گفت: «متادون به دليل وضعيت خاصى كه دارد در تمام دنيا با محدوديت هايى مواجه است. كشور ما هم سهميه اى دارد كه از طريق وزارت بهداشت توزيع مى شود.
چندى پيش معاون سلامت وزير بهداشت، بخشنامه اى صادر كرد كه براساس آن مراكز درمان معتادان از سازمان بهزيستى مجوز گرفته اند كه بايد از وزارت بهداشت متادون بگيرند. اما اغلب بخشهاى درگير در امر مبارزه با اعتياد با اين بخشنامه مخالفت كردند. اين امر موجب شد مفاد بخشنامه در دو نوبت اصلاح شود. در ابتداى سال جارى بخشنامه ديگرى صادر شد كه براساس آن، مراكز درمانى داراى مجوز از سازمان بهزيستى مى توانند كماكان به امر درمان ادامه دهند اما توزيع متادن تحت نظارت وزارت بهداشت صورت خواهد گرفت.»
وى افزود: «ما معتقديم هر سازمان يا دستگاهى كه مجوز مى دهد بايد لوازم كار را در اختيار داشته باشد و بر اجراى كار نظارت كند. بنابراين به بخش دوم اين بخشنامه اعتراض كرديم. اخيراً گويا بخشنامه  ديگرى صادرشده كه براساس آن به اين مراكز درمانى ۶ ماه فرصت داده اند كه خود را با شرايط اعلام شده در بخشنامه اول وزارت بهداشت منطبق كنند تا بتوانند سهميه متادون بگيرند. اين امر مورد قبول ما نيست.» او با اشاره به اينكه وزارت بهداشت اين بخشنامه را به سازمان بهزيستى ارائه نكرده است، گفت: «مراكزى كه از سازمان بهزيستى مجوز گرفته اند، تابع اين سازمان هستند و بخشنامه يك وزارتخانه ديگر نمى تواند آنها را شامل شود. وزارت بهداشت موظف است كه به اين مراكز متادون بدهد و هر كار ديگرى غير از اين خلاف تلقى مى شود.»
با اين همه، به اعتقاد برخى، نظارت وزارت بهداشت بر توزيع متادون موجب يكپارچگى در امر درمان مى شود. دكتر رفيعى در اين مورد گفت: «اگر اعتقاد براين است كه امر درمان يكپارچه شود، چرا وزارت بهداشت از زير بار درمان اعتياد شانه خالى كرده است؟ وزارت بهداشت در چند دهه اخير به موضوع درمان نپرداخته مگر زمانى كه موضوع «متادون» و «ارتباط ايدز و اعتياد» مطرح بوده است. اين فلسفه باعث شده كه اولويت وزارت بهداشت «كاهش آسيب» در نظر گرفته شود. يعنى استفاده از متادون براى جلوگيرى از ابتلاى معتادان به ايدز. در حالى كه در سازمان بهزيستى ما به گونه ديگرى با موضوع اعتياد برخورد كرده ايم زيرا بيش از ۵۰ درصد متكديان، بى خانمانها و دليل طلاق با اعتياد ارتباط دارند. به دليل مواجه شدن با اين مسائل سعى كرده ايم ريشه اى تربه موضوع بپردازيم. اولويت اول بهزيستى پيشگيرى، اولويت دوم درمان و اولويت سوم كاهش ايدز و ساير زيانهاى ناشى از اعتياد است.
مديركل دفتر پيشگيرى و امور اعتيادسازمان بهزيستى به اختلاف نظر علمى با وزارت بهداشت در مورد مصرف متادون اشاره كرد و گفت: «ما معتقديم متادون براى گروه خاصى از معتادان مثل تزريقى ها يا آن دسته كه به سمت تزريقى شدن پيش مى روند مصرف دارد چون خود اين دارو وابستگى ايجاد مى كند. بنابراين بايد با محدوديت هايى مصرف شود. اما وزارت بهداشت قائل به اين محدوديتها نيست.»
نخستين كارگاه مدون آموزشى، درمانى اعتياد از سوى جهاد دانشگاهى دانشگاه علوم پزشكى تهران، از ديروز و به مدت ۳ روز در بيمارستان امام خمينى برپاست.
.  .  .  .            متادون راهى براى درمان اعتياد                 ترجمه: دكتر زهرا عباسپور تميجانى
 
 
 

 
• متادون چيست
متادون به خانواده شبه افيونى ها (شبه افيونيها) تعلق دارد. بيشترين كاربرد آن در درمان وابستگى به ساير شبه افيونى ها نظير هروئين، كدئين و مورفين است.
متادون يك شبه افيونى مصنوعى است، يعنى از مواد شيميايى در آزمايشگاه به دست مى آيد. ساير شبه افيونى ها يا طبيعى هستند مانند مورفين و كدئين كه فرآورده هاى طبيعى بوته خشخاش هستند و يا شبه افيونيهاى نيمه مصنوعى اند مانند هروئين، كه مرفينى است كه به طريقه شيميايى پردازش شده است. (دى استيل مورفين)متادون در طى جنگ دوم جهانى در آلمان ساخته شد و اولين بار براى تسكين درد به كار رفت. [/c]           درمان با دوز نگهدارنده متادون كه از بروز علائم ترك ترياك جلوگيرى كرده و تقاضاى آن را كاهش داده و يا از بين مى برد، براى اولين بار در سال هاى ۱۹۶۰ متداول شد. قوانين كشور كانادا درباره تجويز متادون، براى سال هاى متمادى آنچنان دست و پا گير بودند كه عده كمى از پزشكان اين دارو را براى مصارف درمانى تجويز مى كردند. كسانى كه نياز به درمان با متادون داشتند، اغلب مى بايست ماه ها يا سال ها در انتظار مى ماندند. در سال هاى ،۱۹۹۰ نياز به كاهش مضرات دارو بهتر شناخته شد و براى بازتر گذاشتن دست پزشكان براى تجويز دارو، تغييراتى در قوانين به وجود آمد.اين امر منجر به افزايش تعداد كسانى كه از خواص درمانى اين ماده بهره مند مى شدند و كاهش مرگ ومير ناشى از مصرف هروئين گشت. استفاده از دوز نگهدارنده متادون منجر به معالجه بيمار نمى شود، بلكه نقش درمانى دارد در فرآيند درمان، افرادى كه به ايپوئيدها وابستگى دارند، از حمايت هاى طبى و اجتماعى لازم براى تثبيت و بهبود زندگى بهره مند مى شوند. اين افراد تشويق مى شوند مادامى كه اين دارو در مورد آنها موثر است به درمان ادامه دهند.
•متادون چه شكلى است
متادون خالص يك پودر بلورين سفيد است. اين پودر معمولاً در يك نوشيدنى داراى اسانس ميوه حل شده و روزى يك بار خورده مى شود.
•مصرف كننده متادون كيست
بيشتر كسانى كه در مورد ايشان متادون تجويز مى شود، براى وابستگى به شبه افيونى ها تحت درمان قرار گرفته اند. اين افراد شامل كسانى هستند كه به داروهاى غيرقانونى مانند هروئين و داروهاى تجويز شده توسط پزشك نظير كدئين وابستگى پيدا كرده اند. زنانى كه از داروهاى شبه افيونى به طور منظم استفاده مى كنند و باردار هستند، غالباً براى حفاظت جنين از خطر، توسط متادون درمان مى شوند. شبه افيونى هاى كوتاه اثر مانند هروئين بايد به طور منظم دريافت شوند تا از بروز علائم ترك جلوگيرى شود. ترك مواد شبه افيونى خطر سقط جنين يا تولد نوزاد نارس را افزايش مى دهد.      دوز نگهدارنده متادون همراه با مراقبت پزشكى، شانس تولد نوزاد سالم را افزايش مى دهد. براى متادون اثرات طولانى مدت بر روى جنين شناخته نشده است. متادون براى كسانى كه به طور مرتب از داروهاى شبه افيونى استفاده مى كنند و كسانى كه آلوده به ويروسHIV يا هپاتيت C هستند، تجويز مى شود تا به تامين سلامتى ايشان كمك نموده و خطر انتشار عفونت را از طريق استفاده از سوزن مشترك كاهش دهد. متادون گاه در تسكين درد افراد مبتلا به درد شديد مزمن يا درد همراه با بيمارى هاى علاج ناپذيرى كه منجر به مرگ مى شوند، به كار مى رود.
•متادون چه احساسى در شما ايجاد مى كند
برخى از افرادى كه درمان با متادون را شروع مى كنند، سرخوشى و آرامشى را احساس مى كنند كه در ميان تمامى داروهاى شبه افيونى مشترك است.                 با ادامه درمان و رسيدن به يك دوز ثابت، تحمل به اين اثرات ايجاد مى شود. كسانى كه روى درمان با متادون هستند، غالباً احساس خويش را از استعمال متادون، «طبيعى» عنوان مى كنند. درمان با متادون بر تفكر آنها تاثيرى ندارد، مى توانند كار كنند، به مدرسه بروند و يا از خانواده مراقبت كنند. متادون همچنين از تاثير نشئه آور هروئين و ساير شبه افيونيها ممانعت مى كند و بدين ترتيب اثر اين داروها را كاهش مى دهد. بيشتر مردم در درمان با متادون، دچار عوارض جانبى مى شوند. عوارض جانبى ممكن است شامل تعريق، يبوست و افزايش وزن باشد.
•اين اثرات براى چه مدت باقى مى مانند
شخصى كه به شبه افيونى وابستگى دارد با يك دوز متادون براى ۲۴ ساعت از علائم ترك مصون مى ماند. در مقابل كسى كه از هروئين براى پرهيز از علائم ترك استفاده مى كند، بايد سه تا چهار بار در روز اين ماده را مصرف نمايد. درمان روزانه با متادون مى تواند تا بى نهايت ادامه يابد اما اگر فردى كه متادون دريافت مى كند و پزشك با وى براى پايان درمان به توافق برسد، از دوز متادون به تدريج در طول هفته ها يا ماه هاى متعدد كاسته مى شود و فرآيند ترك تسهيل مى شود. در صورت قطع ناگهانى متادون علائمى چون دل پيچه، اسهال و دردهاى عضلانى و استخوانى بروز خواهند كرد. اين علائم در طول يك تا سه روز پس از آخرين دوز شروع شده، در طول سه تا پنج روز به اوج خود رسيده و سپس به تدريج از بين مى روند. اگر چه ساير علائم مانند اختلال خواب و تمايل به مصرف دارو مى تواند براى ماه ها ادامه يابد.
•آيا متادون خطرناك است
زمانى كه متادون طبق تجويز پزشك دريافت مى شود، بسيار بى خطر بوده و آسيبى به اعضاى داخلى و يا قدرت تفكر وارد نمى كند، حتى اگر براى سال ها به طور روزانه مصرف شود. از سوى ديگر متادون يك داروى قوى است و مى تواند براى كسانى كه آن را به طور منظم دريافت نمى كنند فوق العاده خطرناك باشد، چرا كه اين افراد نسبت به اثرات آن تحمل پيدا نكرده اند.      حتى دوزهاى بسيار پائين نيز مى توانند براى كودكان كشنده باشند. از اين رو، متادون با دقت پايش و كنترل مى شود.يك مزيت مهم متادون اين است كه اين ماده مصرف هروئين را كاهش مى دهد. خطرات مصرف هروئين شامل مرگ بر اثر دريافت دوز بى رويه، ابتلا به عفونت HIV و هپاتيت C از راه كاربرد سوزن مشترك است. درمان متادون كمك مى كند كه فرد از فجايع ناشى از استعمال هروئين مصون بماند.           
•آيا متادون اعتيادآور است
تعاريف جديد از «اعتياد»، عوامل متعددى را در ارزيابى مصرف دارو توسط فرد مدنظر قرار مى دهند. اين عوامل شامل «تحمل» يا نياز به افزايش مداوم دوز دارو براى رسيدن به اثر يكسان؛ «وابستگى فيزيكى» يا بروز علائم ترك با قطع مصرف و «استعمال همراه با اضطرار» به رغم نتايج منفى حاصل از ادامه مصرف دارو هستند. برخى مى گويند كه متادون به همان اندازه هروئين اعتيادآور است. كسانى كه متادون مصرف مى كنند، مسلماً نسبت به برخى اثرات آن تحمل پيدا كرده و در صورتى كه دارو را به شكل منظم دريافت نكنند، دچار علائم ترك مى شوند. اما اگر چگونگى و علت مصرف دارو را مورد توجه قرار دهيم، متادون در تعريف كامل «اعتيادآور» نمى گنجد. اول از همه اين كه نگه داشتن بيمار بر روى متادون به عنوان يك درمان طبى در نظر گرفته مى شود و تنها براى كسانى تجويز مى شود كه خود هم اكنون وابسته به داروهاى شبه  افيونى هستند. براى اين افراد، متادون يك جايگزين مطمئن براى روش هاى خطرناكى چون استفاده از هروئين به شمار مى رود. متادون ايشان را از اضطرار براى مصرف ماده مخدر رها كرده و بدان ها امكان بهبود زندگى شان را مى بخشد. متادون گاه به عنوان داروى خيابانى مورد استفاده قرار مى گيرد، اما استعمال آن بيشتر به منظور پيشگيرى از علائم ترك هروئين است. اثرات متادون كندتر از آن ظاهر مى شوند و بيشتر از آن مى پايند كه بتوان از آن به عنوان ماده اى مناسب براى سوء مصرف ياد كرد.
•اثرات طولانى مدت متادون كدامند
درمان با دوز نگهدارنده متادون يك درمان طولانى مدت است. درمان از يك تا دو الى بيست سال و يا بيشتر به طول مى انجامد. اين درمان طولانى مدت به لحاظ پزشكى بى خطر بوده و موثرترين درمان موجود براى وابستگى به شبه افيونى است.
منبع:
Center for Addiction and Mental Health, University of Toronto        متادون تراپي» راه حل ايران براي مبارزه بااعتياد                 گروه اجتماعي ـ زماني كه در نيمه ارديبهشت۸۲ دكترعلي هاشمي مشاور رئيس جمهور و دبيركل ستاد مبارزه با موادمخدر اعلام كرد كه براي كاهش آسيب اعتياد يكي از راهها جايگزيني قرص «متادون» به جاي افيونهاي رايج است، سؤالات و نگاههاي متفاوتي براي اين جايگزيني پيش آمد. اما اكنون اجراي اين طرح آغاز شده است.
* متادون چيست؟
قرص متادون در واقع دارويي است كه براي سم زدايي و ترك اعتياد قبلاً هم در دسترس بود واز حدود ۵۰سال پيش اين روش ترك درازمدت توسط روانپزشكان توصيه مي شده است. اگرچه دركشورهاي ديگر متادون به صورت شربت ارائه مي شود اما در ايران بخاطر توليد قرص در شركتهاي دولتي مصرف آن به اين شكل رايج است اما استفاده از متادون به عنوان يك برنامه آزمايشي و بعد همه گير از چه زماني آغاز شد؟
دكتر محسن وزيران، روانپزشك و رئيس اداره پيشگيري و درمان سوءمصرف مواد وزارت بهداشت در اين باره مي گويد: درمان نگاهدارنده متادون از ديماه۱۳۸۱ در بيمارستان «روزبه» تهران و مركز مشاوره غرب تهران وابسته به دانشگاه علوم پزشكي ايران و يك مركز در شيراز تحت نظر بهزيستي كار خود را آغاز كرد. قرار است اين پروژه گسترش يافته و در چندماه آينده به ۱۴مركز ديگر افزايش يابد.[/c]           البته درخواست وزارت بهداشت از سازمان برنامه و بودجه راه اندازي ۵۰مركز در سال بوده است.
* چرا متادون؟
رضا فرامي جانشين معاونت كاهش تقاضا ستاد مبارزه با موادمخدر در اين باره مي گويد: در خصوص كاهش تقاضا در زمينه پيشگيري و آموزش فعاليت عمده اي را شروع كرده ايم. معتادان در جامعه زمينه را براي ورود و توزيع مواد فراهم مي كنند و يكي از اولويتهاي ما كاهش تقاضاست. مسأله ديگر بحث پيشگيري از عوارض ناشي از مصرف مواد در زمينه بهداشتي و اجتماعي مثل ايدز و هپاتيت است. در اين راستا ما با مسأله پيچيده اي روبرو هستيم كه پيشگيري، آموزش، درمان، بازتواني و كاهش آسيب است، در همين زمينه بحث متادون تراپي، ارائه سرنگ وتسهيلات بهداشتي را با همكاري وزارت بهداشت، سازمان بهزيستي و سازمان زندانها شروع كرده ايم. اين طرح در مرحله اول در مناطق مستعد تهران، يك شهرستان و پنج زندان با هماهنگي سازمان زندانهاي كل كشور آغاز شده است. در مرحله بعد ارائه سرنگ در مناطق پرخطر از لحاظ نرخ اعتياد آغاز شد كه مي توان به دروازه غار به عنوان يك منطقه اشاره كرد.
در اين طرح دوتا چهار خود رو با طرح و نشان مشخص به سراغ معتادان خواهند رفت و بعد از آن كه در مناطق مطالعه صورت گرفت وضعيت را تبيين كرده وبطور مشخص اقدام توسط وزارت بهداشت و NGO ها شروع خواهد شد. قرار بر اين است تا بسترسازي تبليغاتي و اعتمادسازي زمينه مراجعه معتادان به خودرو را فراهم كند وبعد آموزش با بروشور و پخش فيلم ويدئو شروع خواهد شد كه معتادان تشويق به عدم انتقال ويروس شوند ودر نهايت آموزش به ترك صورت گيرد. همزمان با اين برنامه وزارت ارشاد اسلامي و سازمان بهزيستي مطالعاتي را روي معتادان ، خانواده و قشرهاي مختلف در منطقه انجام خواهند داد و در صورتي كه پاسخ لازم را در بر داشته باشد اين روش در شهرها ومناطق ديگر پياده مي شود. اين پروژه بيشتر به دنبال معتادان با رفتار پرخطر است تا با آموزش ودادن تسهيلات بهداشتي به سوي رفتار كم خطر تر سوق پيدا كنند ودر نتيجه با كاهش آسيبهاي بهداشتي اجتماعي روبرو باشيم.
* فراگيري طرح چقدر است؟
دكتر آذرخش مكري روانپزشك و عضو هيأت علمي دانشگاه علوم پزشكي تهران و مجري درمان سرپايي بيماران (معتادان) بيمارستان روزبه مي گويد براي بسياري از افراد متادون درمان اول نيست.      بلكه براي ۱۰ تا ۱۵ درصد معتادان اين درمان پياده مي شود. ۱۰ تا ۱۵درصد بيماراني هستند كه اولاً مصرف مواد مخدر سنگين و شديد دارند، مثل تزريق هروئين وثانياً مكرر براي ترك اقدام كرده اما به دليل مختلف موفقيت نداشته اند و با عوارض ديگري روبرو شده اند. به عبارت ديگر ۸۰ درصد معتادان اصلاً نيازي به درمان نگاهدارنده متادون ندارند.
تفاوت متادون و ترياك
دكتر محسن وزيران مي گويد: فرق متادون با موادمخدر ديگر اين است كه نيمه عمرش طولاني تر است . بنابراين مصرف يك بار متادون در روز كافي است.                 نشئگي چنداني نمي دهد و برخلاف هروئين عوارض ترك خفيف دارد. اين ماده از لحاظ رواني پايدار است و حداقل مشكلات رواني را براي معتاد به وجود مي آورد و از نظر رواني فرد را متعادل نگه مي دارد. از آنجايي كه با قيمت نازلي در اختيار بيمار قرار مي گيرد،مشكلات بهداشتي برطرف مي شود و به لحاظ كاركرد اجتماعي فرد در شرايط بهتر قرار مي گيرد. اين مسأله به وضوح روي بيماران تحت درمان ديده شده است.دكتر آذرخش مكري نيز در اين باره معتقد است: اولويت در اين روش كاهش عوارض اعتياد است. اين عوارض مي تواند پزشكي مثل ابتلا به ايدز و هپاتيت و تزريقات نابجا و خطرناك باشد يا عوارض رواني مثل افسردگي، خودكشي، استيصال در مقابل عدم تحرك، يا اجتماعي و اقتصادي مثل ورشكستگي يا نداشتن پول براي مصرف موادمخدر است. وقتي بيمار در اين شرايط قرار گيرد حتماً به كارهاي غيرقانوني رو خواهد آورد. اما زماني كه متادون مصرف مي كند اين عوارض كاهش خواهد يافت و جامعه نيز از گسترش بيمارها مثل هپاتيت و ايدز از طريق معتادان در امان خواهد بود. مضاف بر اينكه متادون به خاطر خواص دارويي ملايم است و از نظر رواني، معتادان دستخوش تغييرات ناگهاني نمي شوند و همچنين چون متادون از مركز سالم تهيه مي شود ديگر نياز به تماس با بخش قاچاق و قاچاقچي نخواهد بود. همچنين معتادان تحت اين درمان تا ابد در اين درمان نمي مانند و به تدريج و در درازمدت از آن جدا مي شوند.
شيوه توزيع و تهديدات
يكي ديگر از مسائل مهم در بحث متادون مسأله چگونگي توزيع است و با توجه به قابليت اين قرص براي مصرف به گونه تزريقي و همچنين قيمت ۴‎/۵ ريال دولتي و ۱۰۰۰ توماني بازار آزاد تهديداتي را به وجودمي آورد كه سيستم توزيع اين ماده و همين طور احتمال اعتياد به مصرف همزمان متادون و ساير مواد را پراهميت مي كند. دكتر آذرخش مكري در اين باره مي گويد: شيوه توزيع متادون زير نظر پزشك است و به افرادي تجويز مي شود كه نيت كم كردن سريع آن مواد مخدر راندارند.      به عبارت ديگر حداقل سه ماه متادون با مقدار ثابت به اين افراد داده مي شود. درمان نگاهدارنده متادون قطع مصرف نيست بلكه جايگزين موادمخدر غيرمجاز است. نحوه توزيع هم به اينگونه است كه معتاد بايد هر روز به بيمارستان و مراكز مراجعه كرده و در حضور پزشك متادون را مصرف كندو بعد از مدتي بيمار مورد آزمايش ادرار قرار مي گيرد تا اطمينان حاصل شود كه موادمخدر ديگري مصرف نمي كند. اين روش هر روزه بعد ازچند ماه كه بيمار از نظر رواني بهبود پيدا كردبه يك روز در ميان تغيير مي يابد و فرد مي تواند مقدار مصرف روز ديگرش را نيز بگيرد. در حال حاضر قرص در اختيار بيماران قرارنمي گيرد.           از آنجايي كه ما شربت متادون را نيز نداريم قرص كوبيده شده و در آب حل شده را به صورت شربت به بيمار مي دهيم و مصرف در هر روز بيمار بين ۶ تا ۱۰ قرص است.
دكتر محسن وزيران رئيس اداره پيشگيري و درماني سوء مصرف موادمخدر وزارت بهداشت درباره اعتياد رواني معتاد معتقد است: بيماراني كه از روش متادون تراپي بهره مي گيرند عموماً بيماراني هستند كه هرويين مصرف مي كردند و در واقع به لذت نشئگي معتاد نبوده بلكه به خود تزريقي وابسته بودند و اين مواد را براي ادامه حيات مصرف مي كردند. درواقع اين افراد به تزريق شرطي مي شوند ولي به تدريج كه درمان خوراكي متادون انجام شود شرطي زدايي شده و نياز جسمي نيز بعد از مدتي تقليل مي يابد. به اين معني مصرف متادون، معتاد را تا حد زيادي از نظر رواني ارضا مي كند. وسوسه، پرخاشگري، افسردگي و … كم مي شود. به علاوه اين كه نبايد فراموش كنيم كه همه عوارض رواني اعتياد از موادمخدر نيست بلكه از عوارض اجتماعي هم هست. مثل سرزنش، طرد از جانب ديگران، مشكلات مالي و اقتصادي، از دست دادن اعتماد به نفس و خودباوري. اما در متادون فرد به عنوان بيمار شناخته مي شود و براي درمان هر روز به پزشك مراجعه مي كند كه اين مسأله به فرد كمك مي كند تا ازطرف اجتماع راحت تر پذيرفته شده و به همين خاطر به خودباوري برسد و مشكلات روانيش كم شود.دكتر محسن وزيران مي گويد: تقريباً هر مركز متادون به طور متوسط بين ۱۰۰ تا ۱۵۰ نفر را مي تواند تحت پوشش قراردهد و اين محدوديت به آن خاطر است كه بيماران بايد هر روز مراجعه كنند. يكي از برنامه هاي عمده وزارت بهداشت كاهش آسيب هاي اعتياد است و از آنجا كه تزريق مشترك باعث فراگيري ايدز در جامعه شده است طي بخشنامه اي به داروخانه ها اعلام شده تا سرنگ به طور آزاد به فروش برسد تا معتادان بتوانند استفاده كرده و دچار آلودگي بهداشتي نشوند. با آن كه درمان نگاهدارنده متادون روشي كاملاً نوپاست اما استفاده ۷۷ نفر از اين روش در چند ماه نشان مي دهد كه مي تواند روشي موفق براي درمان باشد..        فارماكولوژي باليني و سم‌شناسي متادون                دكتر اردوان تقوا
 
 
 
براي استفاده موثر و مطمئن، آشنايي با ويژگي‌هاي فارماكولوژي متادون بسيار مهم است:
1- ايجاد قله خوني آهسته (تا چهار ساعت)
2- نيمه عمر طولاني (حدود 25 ساعت)
3- شاخص اندك درماني (فاصله اندك بين سطح درماني و سطح مسموميت)
4- تجمع در بدن به دنبال مصرف مكرر
متادون به ميزان مساوي مي‌تواند در افراد مختلف اثرات متفاوتي داشته‌باشد. اين دارو اثر طولاني دارد و مسكن و مخدر است و به عنوان درمان جايگزين در معتادان مواد افيوني - عمدتا هرويين - كاربرد دارد. فعاليت متادون از اتصال به گيرنده‌هاي اپيوييدي ناشي مي‌شود.
اثر عبور اوليه ( First Pass Effect ) اين دارو در كبد بسيار بالاست. متادون براي حمل در خون و در بافت‌ها به آلبومين و ساير در ريه، كبد و طحال متصل مي‌شود و به تدريج تعادلي آهسته ميان اين بافت‌ها و خون در روزهاي اوليه پس از درمان شكل مي‌گيرد. [/c]           اما پس از چندبار مصرف منجر به تجمع مي‌شود.
براي استفاده مطمئن از متادون لازم است بيماراني كه دچار سوءمصرف مواد هستند، فارماكولوژي آن را درك كنند. استفاده هم‌زمان از ساير مواد مضعف دستگاه عصبي مركزي در كنار متادون با خطر جدي مسموميت همراه است. بالاترين خطر مسموميت در روزهاي آغازين درمان تا زماني است كه تعادل ميان سطح متادون در بافت‌ها و خون ايجاد مي‌شود و اين تعادل با مصرف مرتب دارو توسط بيمار برقرار مي‌گردد.
نيمه عمر متادون در مرتبه اول مصرف از مصرف مداوم آن كوتاه‌تر است، چرا كه مقادير قابل توجهي از داروي اوليه در ذخاير بافت‌هاي مورد اشاره در بالا پخش مي‌شود. به دنبال مصرف خوراكي، سطح خوني متادون در چهار ساعت اول بالا رفته و سپس شروع به كاهش مي‌كند.
نيمه عمر به دنبال مصرف بار اول 12تا 18 ساعت و به طور متوسط 15 ساعت است. به دنبال چند روز درمان، متادون به پروتئين‌هاي پلاسما و بافت‌ها (ريه، كبد و طحال) متصل شده و ميان سطح خوني و ذخاير بافتي تعادل برقرار مي‌شود. نيمه عمر، بيانگر پالايش سيستم است.     
پس از آن كه سطح خوني و ذخاير بافتي به تعادل رسيدند، تغييرات سطح خوني بسيار اندك مي‌شود. تجويز دارو به صورت يك بار در روز براي كنترل ولع و دستيابي به اهداف درماني كفايت مي‌كند.
اگر يك وعده مصرف دارو در چهارچوب يك برنامه منظم درماني استفاده نشود، سطح خوني متادون طي 24 تا 48 ساعت به تدريج سقوط مي‌كند. 24 ساعت پس از آخرين مصرف، سطح خوني تا حدود 50درصد حداكثر خوني (كه 4ساعت پس از آخرين مصرف ايجاد شده بود) سقوط مي‌كند.
48 ساعت پس از آخرين مصرف، سطح خوني به 25 درصد سطح قله‌اي كاهش مي‌يابد.                 تحمل نسبت به اثر مواد افيوني (از‌جمله متادون) نتيجه تغييرات مغزي به واسطه حضور منظم اين مواد به مدت حداقل چند روز است. در عين حال سرعت سوخت و ساز اين مواد به تدريج در بدن افزايش مي‌يابد. تغيير پايانه‌هاي اعصاب در اين فرآيند انطباق عصبي ( Neuriadaptation ) نام‌گذاري شده‌است. متادون به صورت عمده توسط زير گروهي از آنزيم P 450 يعني 4 A 3 CYP متابوليزه مي‌شود. بخش اعظم اين آنزيم در كبد و مقادير بسيار اندك در مخاط دستگاه گوارش يافت مي‌شود. در PH ادراري برابر 7 مقادير بسيار اندك متادون از طريق كليه‌ها دفع مي‌شوند.
در PH اسيدي (يعني PH كمتر از 6) پالايش كليوي تا 30درصد دفع كل بدن افزايش مي‌يابد. اگر ادرار قليايي باشد (يعني PH بيش از 8/7)، آنگاه پالايش كليوي به سمت صفر ميل مي‌كند.
بارداري:
متادون از سد جفتي عبور مي‌نمايد و تجويز طولاني مدت اين دارو در طول حاملگي مي‌تواند باعث علايم محروميت در نوزاد گردد.      پالايش متادون در زمان بارداري افزايش مي‌يابد و باعث كاهش سطح خوني متادون مي‌گردد. در صورت عدم توجه به اين مساله ممكن است كاهش سطح خوني باعث عدم پاسخ درماني مناسب، خوددرماني و مسموميت بيماران شود. زنان باردار ممكن است از تقسيم مقدار تجويز شده در دو دوز منقسم روزانه سود ببرند. به علت تغييرات پالايش متادون در زمان بارداري، اين افراد مي‌بايست جزو افراد پرخطر در درمان متادون، در نظر گرفته شوند.
 
 
 
 
 
 
 
فارما كوكينتيك تداخل‌هاي دارويي:
تقريبا تمام مرگ‌هاي ناشي از متادون درحضور ساير مضعف‌هاي سيستم مركزي اعصاب به وقوع مي‌پيوندد.            بيماراني كه به اين مواد وابسته بوده يا آنها را همراه متادون مصرف مي‌كنند، در خطر بالاتر مسموميت با متادون قرار دارند.
موارد زير را بايد موكدا به بيمار تذكر داد:
هرچند بنزوديازپين‌ها خود معمولا باعث فشار تنفسي نمي‌‌شوند اما در حضور متادون مي‌توانند خطر آن را افزايش دهند.
الكل كه مضعف دستگاه مركزي اعصاب است، مي‌تواند موجب فشار تنفسي و مرگ شود. در حضور متادون خطر فشار تنفسي افزايش مي‌يابد.
داروهاي سه حلقه‌اي در دوزهاي بالا مي‌توانند باعث فشار تنفسي و ادم ريوي شوند. مصرف اين داروها همراه با متادون مي‌تواند خطر مسموميت را بالا ببرد. بيماراني كه داروهاي سه حلقه‌اي دريافت مي‌كنند، مي‌بايست از لحاظ امكان خودكشي مورد بررسي دقيق‌تر قرار گيرند. در حين درمان نيز بايد علايم احتمالي مسموميت با دقت بيشتري بررسي شوند.
.        متادون چيست: مقاله بسیار جامع                 متادون متعلق به گروهي از مواد به نام شبه افيون‌هاست. شبه افيون‌ها موادي با ساختار شيميائي و عملكردي شبيه به مورفين هستند ( طبيعي و صناعي )، يكي از زير گروههاي شبه افيون‌ها خانواده مواد افيوني است كه شامل داروهاي تسكين دهنده درد عصبي مركزي طبقه بندي مي‌شوند بدين صورت كه كاركرد آنها به عنوان كاهش فعاليت اين سيستم است. الكل،‌كانابيس، بنز و ديازپين‌ها ( شامل ديازپام، لورازپام و...[/c]           ) موارد ديگري از داروهاي مضعف هستند. متادون به صورت صناعي ساخته مي‌شود و به عنوان جانشيني براي درمان افراد و ابسته به هروئين و ساير شبه افيون‌ها به كار مي‌رود. طول مدت اثر آن بسيار طولاني تر از هروئين است به طوري كه مدت اثر يك دوز واحد آن تقريباً 24 ساعت است درحاليكه درمورد هروئين ممكن است فقط 2 ساعت باشد. در يك برنامة درماني معمولاً متادون به صورت محلولي در آب ميوه تجويز مي‌گردد.
 
 
 
 
 
 
به طور كلي دو نوع برنامة درماني با متادون وجود دارد:
 
 
 
1- درمان نگهدارنده يا طولاني مدت كه ممكن است ماهها يا سالها به طول انجامد. هدف در اين برنامه كاهش آسيب‌هاي ناشي از مصرف مواد و بهبود كيفيت زندگي است.
 
 
 
2- برنامة سم زدائي در روش پرهيز مدار ( كوتاه مدت) كه تقريباً 14- 5 روز طول مي‌كشد. هدف از اين برنامه كاهش رنج‌هاي ناشي از قطع مواد افيوني مانند هروئين است.
 
 
 
فوايد درمان با متادون :
 
 
 
بسياري از مردم براين باورند كه مصرف كنندگان مواد افيوني بهتر است كه مصرف اين مواد را به طور كلي قطع كنند. اگر چه اين انتخاب براي بعضي از مصرف كنندگان اين مواد مناسب به نظر مي‌رسد،‌اما براي بعضي از آنها احتمال بازگشت زياد است.
 
 
 
البته، تحقيقات نشان داده اند كه برنامة نگهدارنده بامتادون مي‌تواند جنبه‌هاي مختلف بهداشتي زندگي فرد معتاد به هروئين را به دلايل زير ارتقاء بخشد:
 
 
 
1- هروئين با مواد ديگر مخلوط مي‌شود و ناخالصي آن زياد است.
 
 
 
2- متادون به صورت خوراكي تجويز مي‌شود و خطرات ناشي از تزريق هروئين را ندارد.
 
 
 
اين امر موجب كاهش خطرات ناشي از استفادة‌ مشترك از وسايل آلوده در تزريق مي‌گردد و درنتيجه احتمال عفونت‌هاي منتقل شونده از راه خون همچون هپاتيتB، هپاتيتC (كه موجب مشكلات طولاني مدت براي كبد مي‌شوند) و HIV كاهش مي‌يابد.
 
 
 
3- افرادي كه تحت درمان نگهدارنده بامتادون هستند معمولاً به شيوة زندگي متعادل و باثباتي دست مي‌يابند كه شامل بهبود وضعيت تغذيه و خواب مي‌شود.
 
 
 
4- فردكمتر تحت استرس قرار مي‌گيرد به اين علت كه نگران چگونگي تامين هروئين براي استفادة مكرر در طول شبانه روز نيست.
 
 
 
5- متادون به مدت طولاني دربدن باقي مي‌ماند بنابراين روزانه يك بار مصرف مي‌شود.
 
 
 
6- ميزان جرم جهت تامين هزينة خريد هروئين كاهش مي‌يابد.       
 
 
7- موجب كاهش ارتباط معتادان باسيستم قاچاق و عرضه كنندگان مواد مي‌شود.
 
 
 
8- متادون نسبت به مواد غير قانوني ارزان تر است.
 
 
 
9- دربعضي شرايط مي‌توان متادون را قطع نمود (درصورت تشخيص تيم درماني ).
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
متادون  در اشکال مختلف
 
 
 
 
 
 
 

 
درصورت‌ مصرف‌ متادون دربرنامة نگهدارنده بايدبه موارد زيرتوجه نمود:
1- توجه ‌شود كه مراجعان برنامة نگهدارنده با متادون مشاورة تخصصي دريافت كنند.
 
 
 
2- متادون همانند هروئين قوي است و درصورت مصرف غلط خطرناك است.                   
 
 
3- ماداميكه فرد تحت درمان بامتادون است درواقع به صورت جسمي وابسته به شبه افيون‌هاست.
 
 
 
4- فرد بامصرف يك دوز متادون تجربة نشئگي را ندارد.
 
 
 
5- فرد بايد متعهد شود كه روزانه (‌حتي درتعطيلات )‌براي دريافت متادون مراجعه كند.
 
 
 

عوارض :
 
 
 
بعضي افراد در برنامة نگهدارنده با متادون علائم ناخواسته اي را در طول درمان تجربه خواهد كرد. ممكن است كه علت آن دوزمتادون تجريز شده باشد به صورتي كه بسيار كم يا بسيار زياد باشد كه بخصوص درشروع درمان ايجاد مي‌شود. بعضي از اين علائم ناشي از عوارض خود متادون است.
 
 
 
هنگامي كه مقدار تجويز شده بسيار كم باشد علائم شبيه به آنفلوانزا است وشامل موارد زيراست:
 
 
 
1- آبريزش بيني، عطسه
 
 
 
2- سيخ شدن موها
 
 
 
3- دردهاي شكمي‌
 
 
 
4- دردپشت ومفاصل
 
 
 
5- احساس ضعف جسمي
 
 
 
6- افزايش درجة حرارت بدن و احساس سرما
 
 
 
7- از دست دادن اشتها   
 
 
 
8- تعريق
 
 
 
9- لرزش
 
 
 
10- تحريك پذيري و پرخاشگري
 
 
 
11- اسپاسم ماهيچه اي وپرش عضلاني
 
 
 
12- اختلال درخواب
 
 
 
13- تهوع و استفراغ
 
 
 
14- ولع براي مواد
 
 
 
15- خميازه
 
 
 
16- اسهال
 
 
 
فردي كه مصرف متادون را يكباره قطع كند ممكن است بسياري از علائم ذكر شده را تجربه نمايد. علائم ترك ( بازگيري) معمولاً يك تا سه روز بعد از آخرين مصرف شروع مي‌شود و در حدود روزششم به حداكثر مي‌رسد اما مدت طولاني تري به طولاني مي‌انجامد.
 
 
 

علائم ناشي از مصرف متادون به مقدار زياد عبارتند از:
 
 
 
1- خواب آلودگي و چرت زدن 6- ضعيف شدن نبض و كاهش فشار خون
 
 
 
2- تهوع واستفراغ 7- طپش قلب
 
 
 
3- تنفس سطحي 8- سرگيجه
 
 
 
4- مردمك نوك سنجاقي 9- اختلال در عملكرد جنسي
 
 
 
5- كاهش دماي بدن 10- گردش خون ضعيف
 
 
 
بعضي افراد ممكن است عوارض را تجربه كنند كه ارتباطي با دوز مصرفي متادون ندارد:
 
 
 
1- تعريق (فردبايدحداقل دوليتر آب در روز بنوشدتا دچاركمبود آب بدن نشود)
 
 
 
2- يبوست 
 
 
 
3- درد ماهيچه‌ها ومفاصل   
 
 
 
4- كاهش ميل جنسي ‌
 
 
 
5- جوش‌هاي پوستي و خارش
 
 
 
6- تسكين
 
 
 
7- احتباس مايع
 
 
 
8- كاهش اشتها، تهوع و استفراغ
 
 
 
9- دردشكمي
 
 
 
10- پوسيدگي دندان
 
 
 
11- بي نظمي‌درقاعدگي
 
 
 
اين عوارض مدت كوتاهي پس ازمصرف متادون فروكش مي‌كند.
 
 
 
درافرادي كه كاركرد كبدي آنها ضعيف است ( به طور مثال عفونت هپاتيتB، ‌هپاتيت‌ها ونيز استفادة طولاني مدت از الكل ) مقدار متادون تجويز شده نياز به نظارت دقيقي دارد.
 
 
 
افرادي كه به مواد افيوني و ابستگي ندارند در صورت مصرف متادون علائمي‌را تجربه خواهند كرد كه شبيه به علائم ناشي از مصرف مقدار زياد متادون است (قبلاً ذكر شده است ) .
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
شکلهاي مختلف متادون
 
 
 

مصرف متادون همراه با ساير داروها
 
 
 
مصرف داروهاي ديگر همراه متادون، بخصوص اگر آنها هم مضعف باشند (‌مانند الكل،‌افيونها از جمله هروئين يا بنزوديازپين‌ها مانند ديازپام )، خطر overdose راافزايش مي‌دهد. مصرف مقادير زياد الكل درچند روز يا چند هفته مي‌تواند طول زمان اثر متادون را كوتاه كند و موجب شود كه شخص قبل از مصرف دوز بعدي علائم ترك ( بازگيري ) راتجربه نمايد.
 
 
 
اين نكته بسيار مهم است كه فرد هنگام مراجعه به پزشك يا دانپزشك، مصرف متادون راگزارش دهد تا داروهائي كه موجب تاثير بر درمان نگهدارنده با متادون مي‌شوند را تجويز ننمايند.
 
 
 

Overdose و مرگ
 
 
 
مرگ در اثر مصرف متادون نادر است. مرگ مرتبط بامتادون تقريباً هميشه به دليل مصرف همزمان ساير داروها بخصوص بنزوديازپين‌ها و يا الكل مي‌باشد.
 
 
 
كادر حرفه اي بهداشتي عموماً پذيرفته اند كه درمان نگهدارنده با متادون دركاهش مرگ و مير معتادان به هروئين موثر است.       مرگ در اثر مصرف متادون معمولاً به دلايل زير اتفاق مي‌افتد:
 
 
 
1- مصرف بيش از حد به طور اتفاقي ـ تحقيقات نشان داده است كه سوء‌ مصرف الكل و بنزوديازپين‌ها درمراجعان دريافت متادون شايع است. هرگونه مصرف همزمان داروهاي مسكن، ازجمله افيونهائي مانند هروئين،‌الكل و بنزوديازپين‌ها موجب افزايش خطر سركوب تنفسي، اغماو مرگ مي‌شود.
 
 
 
2- خودكشي ـ اختلالات عاطفي درمراجعان دريافت متادون شايع است.
 
 
 
3- صدمات و آسيب‌ها كه شامل تصادف باوسائل نقليه نيز مي‌باشد.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
خطرات ديگر :
 
 
 
1- دسترسي به متادون توسط افراد ديگر (براي مثال اطفال) بسيار خطرناك است و مي‌تواند موجب ايجاد علائم overdose شود.            متادون اضافي را بايد از دسترس بچه‌ها دور نگه داشت.
 
 
 
2- تزريق متادون خطري عمده جهت سلامتي افراد است و خطر overdose، لخته شدن خون،‌انسداد سياهرگها و ساير مشكلات طبي را افزايش مي‌دهد.
 
 
 
 
حاملگي وشيردهي :
 
 
 
زنان جامعه كه وابسته به مواد افيوني هستند بايد ترغيب شوند كه هرچه سريعتر وارد برنامة نگهدارنده با متادون شوند زيرا مصرف متادون موجب كاهش عوارض ناشي از مصرف ساير مواد افيوني، مانند هروئين مي‌شود. دلايل آن عبارتند از:
 
 
 
1- دوره‌هاي ترك ناخواسته كه با مصرف ساير مواد افيوني همراه است و موجب آسيب به جنين مي‌گردد درمصرف روزانة متادون رخ نمي‌دهد.
 
 
 
2- كيفيت زندگي اين افراد در درمان نگهدارنده بامتادون بهبود مي‌يابد كه موجب بهبود تغذيه و كاهش تنفس مي‌گردد و نتيجة آن سلامت جنين خواهد بود.
 
 
 
3- متادوني كه توسط داروخانه يا مركز درماني توزيع مي‌شود حاوي هيچگونه مادة مضر ديگري كه به جنين منتقل شود، نيست.
 
 
 
همانند ساير مواد افيوني،‌متادون از را ه جفت به جنين منتقل مي‌شود. بيشتر نوزاداني كه از مادران مصرف كنندة متادون به دنيا مي‌آيند، پس از تولد دچار علائم ترك مي‌شوند. علائم آنها از نظر طول مدت و شدت علائم متغير است. اين نوزادان را مي‌توان پس از تولد دربيمارستان به نحو موفقيت آميزي درمان نمود. به طور كلي، زناني كه از متادون استفاده مي‌كننند درمقايسه با مصرف هروئين، دچار مشكلات و عوارض كمتري مي‌شوند.
 
 
 
چون مقدار كمي‌متادون از راه شير به نوزاد منتقل مي‌شود، مادراني كه دربرنامة نگهدارنده با متادون هستند، ترغيب مي‌شوند كه به منظور كاهش علائم ترك متادون در نوزادان،‌به شيردهي ادامه دهند.
 
 
 
متادون در شيرمادر 4-2 ساعت پس از مصرف به حداكثر مقدار خود مي‌رسد، بنابراين شيردادن به نوزاد قبل از مصرف متادون موجب مي‌شود كه متادون كمتري به نوزاد برسد.
 
 
 

قانون (استراليا):
 
 
 
تزريق متادون يامصرف بيش از يك دوز در يك زمان، يادادن متادون به افراد ديگر غير قانوني است ـ دراستراليا، همانند اكثر كشورهاي غربي، متادون به صورت قانوني تهيه شده است وتوسط پزشكاني كه داراي مجوز هستند، تجويز مي‌گردند.
 
 
 
 
 
 
 
متادون و رانندگي (استراليا):
 
 
 
هرفردي كه تحت تاثير يك دارو باشد رانندگي او غير قانوني است زيرا قادر به كنترل مناسب خودرو نيست. اين مورد شامل مصرف متادون هم مي‌باشد و نقض اين قانون موجب جريمه‌هائي مانند ممنوعيت رانندگي خواهد شد.        درمان با متادون موفق‌تر و ارزان‌تر از سم‌زدايي                در حال حاضر برنامه‌هاي بسيار موثري براي پيشگيري از ابتلا به عفونت در ميان معتادان تزريقي در دنيا وجود دارد كه در راس آن، آموزش آنها با استفاده از افراد همسان (كساني كه ترك كرده و آنهايي كه از طريق تزريق مبتلا به عفونت شده‌اند)، برنامه‌هاي تعويض سرنگ و سوزن و درمان نگهدارنده با داروي متادون قرار دارند، اما اين برنامه‌ها تنه

رضا - اینترنت:
Tweet
     
  آزمايش‌هاي تشخيص اعتياد در گفتگو با دکتر پونه کيمياقلم، روانپزشک و درمانگر اعتياد - دکتر مجيد سلطاني
آنچه درباره آزمايش اعتياد نمي‌دانستيد       شايد اگر از آزمايش‌هاي اعتياد با شما صحبت کنيم و شما هم آدم سالمي باشيد که حتي يکبار نيز سيگار را تجربه نکرده‌ باشيد، از ما دلگير شويد. اما اگر بدانيد که براي گرفتن سوء پيشينه، همه افراد بايد آزمايش اعتياد بدهند شما هم متقاعد خواهيد شد که داشتن اطلاعات از چنين آزمايش‌هايي واقعا کمک‌کننده است. به همين بهانه به سراغ دکتر پونه کيمياقلم، روانپزشک و درمانگر اعتياد رفتيم تا با اين آزمايش‌ها بيشتر آشنا شويم...
سلامت : آزمايش‌هاي ترک اعتياد با چه هدفي انجام مي‌شوند؟
آزمايش‌هاي ترک و بررسي وضعيت اعتياد، قادرند حضور ماده مصرفي و مورد نظر را در ترشحات بدن رد يابي کنند.
  هدف از انجام تست‌هاي آزمايشگاهي اعتياد از ديد درمانگر، کمک به پيگيري روند درمان بيماران است. اين تست‌ها براي آشکار ساختن دروغ مصرف کنندگان مواد مخدر تهيه نشده‌اند و کاربرد آنها در جهت مچ‌گيري، به هيچ‌وجه اخلاقي و مجاز نيست. تنها در صورتي که خود فرد داوطلب باشد، درمانگر مجاز به انجام اين آزمايش‌ها است. تست‌هاي مختلف شناسايي مواد در هر کشور، بسته به قوانين آن کشور کاربردهاي متفاوت دارد. براي مثال، انجام تست مورفين به هنگام ازدواج و در بعضي مشاغل، در کشور ما مجاز شمرده شده است. در حال حاضر با توجه به پيشرفت‌هاي زياد در علوم آزمايشگاهي، تست‌هاي مختلفي در آزمايشگاه‌ها موجود است. اين تست‌ها شامل تست مورفين، حشيش و محرک‌ها از جمله آمفتامين، شيشه، بنزوديازپين‌ها، متادون، کدئين و... است.
سلامت : آيا جواب اين آزمايش‌ها صددرصد اعتياد فرد را نشان مي‌دهد؟
نه! هيچ تست تشخيصي عاري از خطا نيست. به اين معني که مي‌تواند مواردي را به اشتباه مثبت تشخيص دهد و مواردي را نيز گزارش نکند. در مورد تست‌هاي مواد مخدر نيز چنين تداخلاتي وجود دارد. براي مثال، مصرف قرص ايبوبروفن مي‌تواند به غلط تست حشيش را مثبت کند يا مصرف آنتي‌بيوتيک‌هايي خاص (از جمله آموکسي‌سيلين) با تست هروئين و کوکايين تداخل دارد و يا مصرف ضددردها، آنتي‌هيستامين‌ها و آب‌نبات‌هاي سرد (قرص‌هاي مکيدني براي سرماخوردگي) مي‌تواند موجب مثبت شدن تست آمفتامين شود. ترکيبات بي‌حس‌کننده در دندانپزشکي (از جمله نواکائين) نيز در تست کوکائين مشکلاتي را ايجاد خواهد کرد.
سلامت : سوالي که افراد هميشه مي‌پرسند اين است که اگر داروهاي ضد افسردگي مصرف کنيم، آيا جواب آزمايش اعتيادمان مثبت مي‌شود يا خير؟
برخلاف عقايد رايج، مصرف داروهاي ضدافسردگي و ضداضطراب و خواب‌آورها، با وجود تشابه علايم ايجاد شده اصلاً با تست‌هاي تشخيصي مواد تداخلي ندارند و افراد بدون دغدغه و طبق تجويز پزشک مجاز به استفاده از اين دارو‌ها هستند.
سلامت : درباره تداخلات دارويي هم بفرماييد؟
تداخل مهمي که با تست مورفين وجود دارد، قرص‌ها و شربت‌هاي حاوي کدئين هستند که به مدت حداقل دو روز با تست غربالگري مورفين قابل رديابي هستند. البته پس از مثبت شدن تست مورفين، با تست‌هاي اختصاصي و تفکيکي به راحتي مي‌توانيد از نوع ماده مصرفي مطلع گرديد. توصيه مي‌شود که افراد انتخاب شده براي انجام تست، به منظور برطرف شدن هرگونه شبهه، حداقل دو روز قبل از انجام تست مخدر از مصرف هر نوع فرآورده کدئين‌دار خودداري کنند.
سلامت : گفته‌ مي‌شود که مي‌توان به آزمايش‌هاي اعتياد کلک زد و آنها را برعکس نشان داد! نظر شما چيست؟
متاسفانه براي پنهان کردن مصرف مواد و کسب نتيجه منفي در تست، راه‌هايي رايج شده و به کار مي‌رود. براي مثال، گاهي افراد دست به ترقيق نمونه مي‌زنند که به راحتي با بررسي کراتين و ميزان اسيديته ادرار قابل تشخيص است. به‌طور کلي بايد بگوييم که با انجام تست‌هاي معتبرتر که در بعضي مراکز اختصاصي انجام مي‌شود، اين شيوه‌ها نيز کمکي نخواهد کرد.
سلامت : آيا مي‌توان سيگاري بودن افراد را هم با آزمايش سنجيد؟
نيکوتين موجود در سيگار، مدتي پس از مصرف به مواد مختلفي تبديل مي‌شود. بعضي از اين مواد به مدت طولاني‌تري در بدن باقي مي‌مانند که از طريق ادرار نيز قابل رديابي هستند. بر اين اساس تست‌هاي ادراري ساده‌اي معرفي شده‌اند که دو تا چهار روز پس از مصرف سيگار قدرت رديابي متابوليت‌ها را دارند. استفاده از اين روش‌ها هنوز به طور کامل در کشور ما متداول نشده است.
  رديابي مواد مخدر در خون و ادرار
  راه‌هاي بررسي اين مواد از طريق ادرار، پلاسماي خون، بزاق و عرق است. در حال حاضر همه اين مواد در ادرار قابل رديابي هستند. بسته به ماده مصرفي مدت زمان پيگيري اين مواد متفاوت است. البته بايد بدانيم که اين زمان‌ها تقريبي مي‌باشند و در افراد مختلف با توجه به ويژگي‌هاي فردي مانند سن، ميزان متابوليسم، حجم توده بدني، تناوب مصرف و ميزان ماده مصرفي مي‌تواند کمي متغير باشد و در نظر گرفتن اين موضوع نکته مهمي است. مدت زمان رديابي اين مواد در خون و بزاق کمي کمتر است.
  در ابتدا از معرف‌هاي کاغذي ادرار استفاده مي‌شود که در صورت مثبت بودن، جهت تاييد تشخيص از روش‌هاي تخصصي‌تري همچون گاز کروماتوگرافي و اسپکترومتري و راديوايمونواسي استفاده مي‌شود. هر کدام از اين روش‌ها مزايا و معايب خاص خود را دارند اما معمولاً در بدو امر مورد استفاده قرار نمي‌گيرند.
      نوع ماده مخدر[/t][/t][/t][/color]تا کي قابل رديابي است؟حشيش
از 1 روز تا 4 هفته
هروئين
3 تا 4 روز
کوکائين
2 تا 4 روز
متادون
3 روز
مورفين
2 تا 3 روز
PCP يا گرد فرشته
3 تا 8 روز
شيشه (آمفتامين)
1 تا 3 روز
الکل
3 تا 5 روز
بنزوديازپين‌ها (ديازپام، اگزازپام و...)
3 روز تا 3 هفته
[/td][/tr][/table]

کنترل

[0] صندوق پستی

[*] صفحه قبلی

Go to full version